Strona główna menu O mnie menu Teksty menu Dydaktyka menu Mniejszości narodowe menu Rubikon menu News

„Wprowadzenie do socjologii historycznej”
wykład (30 godz.)


Wykład ma celu zaznajomienie studentów z podstawowymi problemami socjologii historycznej. Przedstawiony zostanie historyczny rozwój paradygmatu, interdyscyplinarne nawiązania, podstawowe szkoły i teorie oraz kierunki badań.
W szczególności omówione zostaną teorie i badania takich autorów, jak: Ch. Tilly, M. Mann, T. Skocpol, N. Elias, F. Braudel, A. Giddens, Ch. Tilly, S.N. Eisenstadt, I. Wallerstein; R. Bendix, E.P. Thompson, J. Semelin i in.
Rozważania teoretyczne zilustrowane zostaną licznymi studiami przypadków (wojna, rewolucja, ludobójstwo, masakry, kształtowanie narodów, rozwój technologii komunikacyjnych itd.).


Szczegółowe zagadnienia:

  1. Czym jest socjologia historyczna. Socjologia historyczna a inne dyscypliny i orientacje (historia społeczna, historia gospodarcza, filozofia społeczna, historiozofia, neoinstytucjonalizm historyczny). Korzenie socjologii historycznej (Monteskiusz, Hume, Tocqueville). Klasyczny paradygmat socjologii historycznej (I fala) – Marx, Durkheim, Weber. Przerwanie rozwoju socjologii historycznej w latach 1920-tych. Odrodzenie socjologii historycznej po II wojnie światowej (II fala) – kontekst teoretyczny, społeczny i geopolityczny.
     
  2. Źródła władzy społecznej. Narodziny cywilizacji według M. Manna.
     
  3. Znaczenie historycznej szkoły Annales dla socjologii historycznej. Teoria długiego trwania F. Braudela. Socjologia świata śródziemnomorskiego. Zapomniany świat islamu. O nieciągłości cywilizacji śródziemnomorsko-antlantyckiej.
     
  4. Systemy polityczne historycznych imperiów biurokratycznych i wielość nowoczesności według S. Eisenstadta.
     
  5. Ewolucja technologii militarnych od XVI do XX wieku jako zagadnienie socjologii historycznej. Znaczenie wojny dla rozwoju państw i narodów. Zagadnienie wojny totalnej. Geopolityczne, społeczne i kulturowe znaczenie rozwoju broni termojądrowej.
     
  6. Podbój Nowego Świata – implikacje gospodarcze, polityczne i kulturowe. Porównanie modelu kolonizacyjnego Anglików oraz Hiszpanów i Portugalczyków. Czystki etniczne w Ameryce Północnej i Australii.
     
  7. Teoria N. Eliasa. Europejski proces cywilizacyjny.
     
  8. Socjogeneza państwa narodowego i nowoczesnych narodów. Teoria narodzin państwa narodowego autorstwa A. Giddensa. Rewolucje społeczne XVIII-XIX wieku jako ufundowanie trendów nowoczesnych. W poszukiwaniu uniwersalnych mechanizmów rewolucji (Ch. Tilly, T. Skocpol).
     
  9. Teoria systemów-światów I. Wallersteina. Kapitalistyczna gospodarka świat w ujęciu historycznym. Źródła zapóźnienia Europy Środkowo-Wschodniej.
     
  10. Masakry jako residuum władzy totalnej – od narodzin cywilizacji do „wojny z terroryzmem”. Masakry „radosne” i „chłodne” na froncie wschodnim II wojny światowej. Zmienność funkcji i dysfunkcji masakr.
     
  11. Socjogeneza nowoczesnych projektów czystek etnicznych i ludobójstw. „Zwykli obywatele” w służbie zbiorowej przemocy.
     
  12. Rozwój technologii komunikacyjnych od pisma do Internetu jako zagadnienie socjologii historycznej. Media a struktura społeczna. Narodziny nowoczesnej cenzury. Pornografia internetowa jako zwierciadło społeczeństwa.
     
  13. Czy zmierzch cywilizacji Zachodu? Podsumowanie.

     




Strona główna|O mnie|News
Teksty: Książki|Artykuły|Recenzje|Wywiady
Dydaktyka: Plany zajęć|Materiały
Mniejszości narodowe: Sporne pomniki niemieckie na Śląsku|Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce
Rubikon: Archiwalne numery

© Wszelkie prawa zastrzeżone. Treść: Lech Nijakowski. Webdesign: Nightday83