dr Lech M. Nijakowski
Zakład Socjologii Ogólnej IS UW
nijakowskil@is.uw.edu.pl

Tortury jako technologia prawdy

Seminarium (30 godz.),
rok.akadem. 2008-2009, sem. II

Forma zaliczenia: zaliczenie na ocenę

Warunki zaliczenia:
1. Maksymalnie dwie nieobecności w semestrze (dotyczy także nieobecności w ramach zwolnień lekarskich).
2. Przygotowanie referatu i złożenie go na piśmie.
3. Aktywność na zajęciach.
Uwaga: Zaliczenie zależy uzyskać do końca semestru letniego!

L.p.	Temat zajęć i lektury
1.	Wykład wprowadzający - omówienie planu zajęć i podstawowych zagadnień; - informacja o zasadach zaliczenia kursu.
2.	Tortury starożytnych - mit założycielski dyskursu Lektura dla wszystkich: 1) Stary Testament, Druga Księga Machabejska, rozdział 7. 2) Daniel P. Mannix, The History of Torture, Sutton Publishing, Gloucestershire 2006, s. 19-26. Referat: Daniel P. Mannix, The History..., s. 27-42.
3.	Inkwizycja (1) - Technologia produkcji heretyków Lektura dla wszystkich: 1) Paweł Kras, Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie, Wydawnictwo KUL, Lublin 2006, s. 200-222. 2) Szymon Wrzesiński, Krwawa profesja. Rzecz o katach i ich ofiarach, LIBRON, Kraków 2006, s. 73-119. Referat: Paweł Kras, Ad abolendam..., s. 185-200, 222-256.
4.	Inkwizycja (2) - Kara jako tortura i komunikat Lektura dla wszystkich: 1) Szymon Wrzesiński, Krwawa profesja..., s. 155-183, 199-225. 2) Michel Foucault, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, przeł. T. Komendant, Fundacja Aletheia, Warszawa: 1998, s. 7-31. Referat: Paweł Kras, Ad abolendam..., s. 379-383, 398-418.
5.	Instytucja kata Lektura dla wszystkich: Szymon Wrzesiński, Krwawa profesja..., s. 39-71, 261. Referat: Szymon Wrzesiński, Krwawa profesja..., s. 9-38.
6.	Dyskursywna produkcja czarownic poprzez tortury (1) Lektura dla wszystkich: Małgorzata Pilaszek, Procesy o czary w Polsce w wiekach XV-XVIII, UNIVERSITAS, Kraków 2008, s. s. 86-126. Referat: Małgorzata Pilaszek, Procesy o czary..., s. 47-86, 202-209.
7.	Dyskursywna produkcja czarownic poprzez tortury (2) - przypadek Prus Książęcych Lektura dla wszystkich: Jacek Wijaczka, Magia i czary. Polowanie na czarownice i czarowników w Prusach Książęcych w czasach wczesnonowożytnych, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008, s. 17-35, 168-182. Referat: Jacek Wijaczka, Magia i czary..., s. 111-155.
8.	Wczesnonowożytna epistemologia tortur i bólu Lektura dla wszystkich: Karen Halttunen, Humanitarianism and the Pornography of Pain in Anglo-American Culture, "The American Historical Review" 1995, vol. 100, nr 2, s.. 303-334. Referat: Elizabeth Hanson, Torture and Truth in Renaissance England, "Representations" 1991, nr 34, s. 53-84.
9.	Tortury jako próba formująca - ryty przejścia Lektura dla wszystkich: Alan Morinis, The Ritual Experience: Pain and the Transformation of Consciousness in Ordeals of Initiation, "Ethos" 1985, Vol. 13, No. 2, s. 150-174. Referat: Simon Ottenberg, Oedipus, Gender and Social Solidarity: A Case Study of Male Childhood and Initiation, "Ethos" 1988, vol. 16, nr 3, s. 326-352.
10.	Miejsce tortur w systemie nazistowskim Lektura dla wszystkich: 1) Kazimierz Korzeniewski, Drugie oblicze wojny. Pamiętnik więźnia obozu koncentracyjnego nr 59216, Krajowa Agencja Wydawnicza, Rzeszów 1984, s. 17-19, 93-98. 2) Wolfgang Sofsky, The Order of Terror: The Concentration Camp, Princeton University Press, Princeton, New Jersey 1997 (cop.), s. 214-240. Referat: Wolfgang Sofsky, The Order of Terror..., s. 16-27, 165-195.
11.	Ameryka Łacińska - igrzyska tortur Lektura dla wszystkich: 1) Artur Domosławski, Gorączka latynoamerykańska, Świat Książki, Warszawa 2004, s. 147-154, 198-199, 208-223. 2) Marcelo M. Suarez-Orozco, Speaking of the Unspeakable: Toward a Psychosocial Understanding of Responses to Terror, "Ethos" 1990, vol. 18, nr 3, s. 353-383. Referat: Hector E. Schamis, Reconceptualizing Latin American Authoritarianism in the 1970s: From Bureaucratic- Authoritarianism to Neoconservatism, "Comparative Politics" 1991, vol. 23, nr 2, s. 201-220.
12.	Socjologia i psychologia ofiary i sprawcy tortur Lektura dla wszystkich: John Perry, Tortury. Bezpieczeństwo narodowe i normy etyczne, przeł. Wojciech Gadowski, Wydawnictwo WAM, Kraków 2008, s. 119-167. Referat: Martha K. Huggins, Legacies of Authoritarianism: Brazilian Torturers' and Murderers' Reformulation of Memory, "Latin American Perspectives" 2000, vol. 27, nr. 2, "Violence, Coercion, and Rights in the Americas", s. 57-78.
13.	Gwałt jako tortura tworząca więź Lektura dla wszystkich: 1) Slavenka Drakulić, Oni nie skrzywdziliby nawet muchy. Zbrodniarze wojenni przed Trybunałem w Hadze, przeł. Jakub Szacki, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2006, s. 61-76. 2) Nancy Caro Hollander, The Gendering of Human Rights: Women and the Latin American Terrorist State, "Feminist Studies" 1996, vol. 22, nr 1, "Women and the State in the Americas", s. s. 41-80. Referat: Lynda E. Boose, Crossing the River Drina: Bosnian Rape Camps, Turkish Impalement, and Serb Cultural Memory, "Signs" 2002, vol. 28, nr 1, Gender and Cultural Memory, s. 71-96.
14.	Tortury w XXI wieku - praktyki i dyskursy (1) Lektura dla wszystkich: Philip Zimbardo, Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?, przeł. Anna Cybulko i in., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s. 333-375. Referat: Philip Zimbardo, Efekt Lucyfera..., s. 376-427.
15.	Tortury w XXI wieku - praktyki i dyskursy (2) Lektura dla wszystkich: Dora Apel, Torture Culture: Lynching Photographs and the Images of Abu Ghraib, "Art Journal" 2005, vol. 64, nr 2, s. 88-100. Referat: Gregory Hooks and Clayton Mosher, Outrages against Personal Dignity: Rationalizing Abuse and Torture in the War on Terror, "Social Forces" 2005, vol. 83, nr 4, s. 1627-1645.